Sevdah

Tradicionalna muzika Bosne i Hercegovine se dijeli na gradsku i seosku, pri čemu je gradska muzika poznatija pod nazivom sevdalinka. Sam naziv sevdalinka potiče od arapske riječi “sawda” što znači “crna žuč”, a u turskom jeziku ovaj pojam se veže za melanholično raspoloženje, da bi na koncu u bosanskom jeziku pojam “sevdah” dobio značenje čežnje, ljubavnog žara, ljubavnih jada.

Tačan vremenski period nastanka sevdalinke se ne može konkretno odrediti, ali je pretpostavka da se počela razvijati u periodu osmanskog osvajanja srednjovjekovne Bosne, te formiranjem prvih gradskih naselja.

Nastanak prvih gradova, kao i glavnih gradskih četvrti – konkretnog naziva “mahala”, uvjetovao je razvoj drugačijeg načina života od onog u srednjovjekovnoj Bosni. U samim mahalama kuće su bile ograđene visokim zidovima, što ukazuje da se veoma poštovala privatnost. Kuće su se djelile na ženski dio kuće – haremluk i muški dio kuće – selamluk. Stoga su žene bile zaštićene od radoznalih muških pogleda, te se razvio mnogo intimniji način života od onoga na selu.

Period osmanskog osvajanja, vladavine sultana, mnoštvo povijesnih bitaka, intimniji stil življenja te specifični običaji koji su doneseni na prostore Bosne i Hercegovine, sve to predstavlja nepresušan izvor za poetiku same sevdalinke čiji stihovi i melodije kroz burnu istoriju pa sve do dan danas odjekuju.